Przydatne informacje

Pełnomocnik z urzędu

Prawo pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania (np. w celu sporządzenia skargi do sądu) lub w toku postępowania (w celu reprezentowania strony przed sądem). Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych i należy go złożyć na urzędowym druku formularza do pobrania: https://gorzow.wsa.gov.pl/55/122/wzor-wniosku-o-przyznanie-prawa-pomocy.html

Uwaga!

Sąd przyznając prawo pomocy nie wyznacza na rzecz strony imiennie konkretnego pełnomocnika. Jest on wskazywany przez właściwe samorządy zawodowe (np. Okręgową Radę Adwokacką, czy Okręgową Izbę Radców Prawnych) i to one powiadamiają stronę, kto z imienia i nazwiska został jej pełnomocnikiem oraz wskazują sposób z nim kontaktu.

Ustanowienie przez sąd pełnomocnika z urzędu jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego.

WAŻNE!

Jeżeli w sprawie jest ustanowiony pełnomocnik, zarówno z wyboru, jak i z urzędu – wszelka korespondencja z sądu dla strony kierowana jest wyłącznie na adres tego pełnomocnika.

Wpis sądowy

Postępowanie przed sądem administracyjnym jest odpłatne, za wyjątkiem spraw, które dotyczą:

1. pomocy i opieki społecznej,
2. statusu bezrobotnego, zasiłków i świadczeń dla bezrobotnych,
3. chorób zawodowych, świadczeń leczniczych i rehabilitacyjnych,
4. stosunku pracy i stosunków służbowych,
5. ubezpieczeń społecznych,
6. powszechnego obowiązku obrony,
7. udzielania ochrony cudzoziemcom,
8. dodatków mieszkaniowych.

Obowiązku uiszczania kosztów nie ma również m.in. strona, której przyznano prawo pomocy oraz kurator strony wyznaczony przez sąd.

Od skargi, sprzeciwu od decyzji, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania pobiera się wpis stały lub stosunkowy. Wysokość wpisu zależy od przedmiotu rozpoznawanej sprawy i została określona w przepisach Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535).

Wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł.

WAŻNE!

Wpis sądowy należy wpłacić na wezwanie sądu i we wskazanym terminie.

W wezwaniu sąd wskazuje sygnaturę sprawy, na którą trzeba się powołać dokonując opłaty, określi kwotę wpisu oraz wskazuje możliwe sposoby jego uiszczenia.

Inne koszty postępowania

Opłaty kancelaryjne pobiera się m.in.: za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w wypadku gdy sąd oddalił skargę – 100 zł, wydanie odpisu sentencji orzeczenia z zaznaczeniem prawomocności – 10 zł, jeżeli stwierdzenie prawomocności następuje na odpisie sentencji dostarczonym przez stronę i 20 zł, jeżeli sąd wydaje odpis sentencji ze stwierdzeniem prawomocności.

Zwolnienie od kosztów sądowych – prawo pomocy

Jeżeli strona nie posiada środków na opłacenie wpisu, lub poniesienie innych kosztów sądowych może wystąpić o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania (przed złożeniem skargi do sądu) lub w toku postępowania (po złożeniu skargi do sądu). Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych.

https://gorzow.wsa.gov.pl/55/122/wzor-wniosku-o-przyznanie-prawa-pomocy.html

Do wniosku dobrze jest dołączyć dokumenty potwierdzające wskazane w nim okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy (np. dotyczące uzyskiwanych dochodów, czy ponoszonych wydatków), które obrazują rzeczywistą sytuację majątkową strony.

Odrzucenie skargi

Sąd odrzuca skargę:

1. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;
2. wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;
3. gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, w tym jeżeli strona nie uiściła wpisu od wniesionej skargi pomimo wezwania albo uiściła ten wpis po terminie;
4. jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona;
5. jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;
6. jeżeli interes prawny bądź uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego;
7. jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne;.

UWAGA!

Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony.

Rozprawa przed sądem administracyjnym

Co do zasady, posiedzenia sądowe (podobnie jak przed sądami powszechnymi) są jawne, a sąd administracyjny orzeka na rozprawie (chyba, że co innego wynika z przepisu szczególnego w danej sprawie).

Zasadą jest też, że sprawa przed sądem administracyjnym powinna zakończyć się możliwie jak najszybciej. Często jej rozstrzygnięcie następuje na pierwszej rozprawie. Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy, to jest dokumentów przedstawionych przez organy administracji publicznej. Przed sądem administracyjnym nie są przesłuchiwani świadkowie, ani nie zasięga się opinii biegłych sądowych (takie dowody, jeśli były konieczne do rozstrzygnięcia sprawy powinny zostać przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego przez właściwe organy). Sąd może natomiast przeprowadzić uzupełniające dowody z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Doręczanie odpisów orzeczeń

W przypadku wyroku oddalającego skargę na rozprawie sąd nie doręcza odpisu wyroku z urzędu. Otrzymanie odpisu takiego wyroku i jego uzasadnienia jest możliwe na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Wniosek taki podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 zł, za wyjątkiem spraw z mocy ustawy wolnych od opłat.

W przypadku zaś wyroku uwzględniającego skargę, kiedy zaskarżona decyzja lub inny akt jest uchylony lub stwierdzono jego nieważność, sąd z urzędu sporządza uzasadnienie wyroku i doręcza go stronom postępowania.

Natomiast orzeczenia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza stronom lub ich pełnomocnikom z urzędu.

Skarga kasacyjna

Od wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu wyroku z uzasadnieniem.

Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.

W sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami skargę kasacyjną może sporządzić doradca podatkowy, natomiast w sprawach własności przemysłowej – rzecznik patentowy.

Skargę kasacyjną może również sporządzić sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, jeżeli jest stroną postępowania, przedstawicielem lub pełnomocnikiem strony postępowania albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

Jeżeli w sprawie został ustanowiony pełnomocnik dla strony w ramach prawa pomocy i został on ustanowiony już po wydaniu orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla strony, której doręcza się z urzędu odpis wyroku z uzasadnieniem albo która sama złożyła wniosek o uzasadnienie orzeczenia, biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu wyroku z uzasadnieniem.

W przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika na wniosek strony, której doręcza się z urzędu odpis wyroku z uzasadnieniem albo która złożyła wniosek o uzasadnienie orzeczenia, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie.

Jeżeli pełnomocnik wyznaczony w ramach prawa pomocy nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie opinię w tym przedmiocie. Sąd doręcza odpis tej opinii stronie. W takiej sytuacji nowy termin do złożenia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia stronie odpisu opinii.

Jeżeli sprawa nie podlega zwolnieniu od opłat, od skargi kasacyjnej pobierany jest wpis w wysokości połowy pierwotnie uiszczonego wpisu od skargi, jednak nie mniej niż 100 zł.